تماس با ما   صفحه اصلي   نقشه سایت   انگليسي   العربيه   اردو  
نسخه چاپي

فصل اول : ارزشهای بنیادین نقشة جامع علمی کشور


مباني و ارزشهای بنیادین نقشة جامع علمی کشور


مبانی ارزشی نظام علم و فناوری کشور بر پایۀ مبانی نظری که در مجموعۀ اسناد پشتیبان نقشۀ جامع علمی کشور ارائه شده، استوار است و به مثابۀ روح حاکم بر حرکت علمی کشور، مشخص کنندۀ جهت‌گیریهای نظام و اولویت‌ها و باید و نبایدها در عرصه‌های آموزش، پرورش، پژوهش و فناوری است. مهمترین این ارزشها عبارتند از:

  • حاکمیت جهان‌بینی توحیدی اسلام در کلیۀ ابعاد علم و فناوری
  • علم هدایتگر و هدفمندی آخرت‌گرایانۀ علم و فناوری
  • عدالت‌محوری، پرورش استعدادها و دستیابی همگان به خصوص مستضعفان در حوزة علم و فناوری، و تقویت خلاقیت، نوآوری و خطر‌پذیری در علم
  • کرامت انسان با تکیه بر فطرت حقیقت‌جو، عقلگرا، علم‌طلب و آزادگی وی
  • آزاداندیشی و تبادل آراء و تضارب افکار (جدال احسن)
  • توجه به اصل عقلانیت، تکریم علم و عالم، ارزشمندی ذاتی علم و ضرورت احترام حقوقی و اخلاقی به آفرینش‌های فکری- علمی؛ ودستاوردهای علمی بشری و بهره‌گیری از آنها در چارچوب نظام ارزشی اسلام
  • علم و فناوری کمال آفرین، توانمندساز، ثروت‌آفرین و هماهنگ با محیط زیست و سلامت معنوی و جسمی و روانی و اجتماعی آحاد جامعه
  • ایجاد تحول بنیادین علمی بخصوص در بازبینی و طراحی علوم انسانی در چارچوب جهان‌بینی اسلامی
  • تعامل فعال و الهام‌بخش با محیط جهانی و فرآیندهای توسعۀ علم و فناوری در جهان
  • اخلاق‌محوری، تقدم مصالح عمومی بر منافع فردی و گروهی، تقویت روحیۀ تعاون و مشارکت و مسئولیت‌پذیری آحاد جامعۀ علمی و نهادهای مرتبط با آن
  • ویژگی‌های اصلی الگوي نظام علم و فناوري و نوآوری

    الگوي مناسب نظام علم و فناوري و نوآوری ويژة جامعه ايراني كه به دنبال احياي فرهنگ و ایجاد تمدن نوین اسلامي ـ ايراني است بايد ويژگي‌هاي اصلی زير را داشته باشد:
    • . تركيب عرضه‌محوري و تقاضامحوري: با توجه به اهداف و آرمانها و اولويتهاي بلندمدت نظام و کافی نبودن تقاضا‌هاي بخشهاي اقتصادي و صنعتي از موارد مذکور، برخي حوزه‌های اولويت‌دار بايد مورد حمايت ويژه قرار گيرند. اين وجه از نظام علم و فناوري معطوف به تولید و عرضة دانش بر مبنای اهداف و آرمانهای جامعه است. از سوی دیگر افزايش تقاضاي نظامهاي فرهنگی، سیاسی، صنعتي و اقتصادي ملي و فراملي و در نتیجه تجاري‌كردن دانش و فناوري، اهميت ويژه‌اي در پیشرفت همه جانبه و پایدار کشور دارد. بنابراين، الگوي مناسب براي نظام علم و فناوري جامعة ايراني در این زمینه تركيبي از الگوهای عرضه‌محوری و تقاضا‌محوری است.
    • . اجتماع دو رویکرد برون‌مداري و درون‌مداري: نظام علم و فناوري جامعة ايراني از نظر توجه به نيازها و قابليتها و ظرفيتهاي بومي و مزيتهاي نسبي کشور، درون‌مدار است. از سوی دیگر با توجه به فرصتهاي پيش‌رو در جهان و کشورهای اسلامی، در عرصة علم و فناوري با جهان اسلام و سایر کشورها مشاركت فعال دارد و بنابراين در این زمینه برون‌مدار است.
    • . تلفیق آموزش با تربیت و پژوهش و مهارت: از آنجا که علم و عمل توأمان، عامل پیشرفت همه‌جانبه و پایدار کشور است، بايد الگوي تفكيكي حاكم بر نظام فعلی علم و فناوري به سرعت در جهت الگويي تلفيقي تحول يابد. بدين منظور این تلفیق بايد از آموزش ابتدايي آغاز و در تمام دوره‌هاي آموزشي ادامه یابد و در نتيجه الگوي آموزشي حافظه‌مدار فعلی جاي خود را به الگوي مبتني بر يادگيري دانش و پژوهش به همراه تربیت انسانها و پرورش مهارتها بدهد. در نظام آموزش عالي نيز رویکرد پژوهش‌محوری تقويت خواهد شد.